لازم است در صورتى كه استطاعت مالى و بدنى دارد اجازه ماندن در آنجا را بگيرد و حج را انجام دهد ، و اللَّه العالم . ( 9 ) حضرتعالى در مناسك فرموده‌ايد : « اگر حج بر كسى واجب شد و شخص مكلّف در اداى آن كوتاهى و اهمال كرد تا آن كه استطاعت او زايل گرديد و از بين رفت ، به هر صورت كه مىتواند واجب است كه آن را بجا آورد » ، حال اين سؤال مطرح مىشود ، اگر قرض انسان را در مقابل مردم كوچك كند تكليف چيست ؟ و آيا بايد قرض كند و به حج برود ؟ [ جواب ] باسمه تعالى : اگر مىتواند قرض بگيرد يا آن كه درخواست هبه و بخشش بكند ، احتياط واجب آن است كه اين كار را انجام دهد و با آن حج را بجا آورد ، و اللَّه العالم . ( 10 ) اگر براى كسى شرايط استطاعت فراهم شد ، اما براى رفتن به حج اهمال و سستى كرد تا آن كه فقير شد ، بگونه‌اى كه شرايط فعلى و وضع مالى او اجازه نمىدهد كه حج را ادا كند ، در اين صورت : آيا كسى مىتواند از طرف او به صورت تبرعى حج را بجا آورد ، و آيا به اين صورت - انجام دادن حج تبرعى ديگرى از طرف او - ذمّهء او فارغ مىشود ؟ [ جواب ] باسمه تعالى : مجزى بودن حج تبرعى از طرف كسى كه مالى ندارد ، مشكل است ، و در صورتى كه بتواند خودش به حج برود ، بر او واجب است ، و اللَّه العالم . ( 11 ) اگر كسى مالى را به اندازهء رفتن به حج ، پيش از روزهاى حج ،